Bài 6: Phép trừ và phép chia

1. Phép trừ hai số tự nhiên

Tổng quát :  a (Số bị trừ)  – b (Số trừ) = c (Hiệu)

Cho hai số tự nhiên a và b, nếu có số tự nhiên x sao cho b + x = a thì ta có phép trừ a – b = x

VD: 7 (Số bị trừ) – 3 (Số trừ) = 4 (Hiệu)

2. Phép chia hết và phép chia có dư

Tổng quát : (Số bị chia) : b (Số chia) = c (Thương)

Cho hai số tự nhiên a và b, trong đó b \(\ne\) 0, nếu có số tự nhiên x sao cho b. x = a thì ta nói a chia hết cho b và ta có phép chia hết a : b = x.

VD: 12 (Số bị chia) : 3 (Số chia) = 4 (Thương)

Cho hai số tự nhiên a và b trong đó b \(\ne\) 0, ta luôn tìm được hai số hai số tự nhiên q và r duy nhất sao cho : a = b . q + r trong đó 0 ≤ r < b.

Nếu r = 0 thì ta có phép chia hết.

Nếu r \(\ne\) 0 thì ta có phép chia có dư.

VD: 14 (Số bị chia) = 3 (Số chia) . 4 (Thương) + 2 (Số dư) là phép chia có dư với số dư r = 2.

12 (Số bị chia) = 3 (Số chia) . 4 (Thương) + 0 (Số dư) là phép chia hết với số dư r = 0.

 

Kết luận: 

1. Điều kiện để thực hiện được phép trừ là số bị trừ lớn hơn hoặc bằng số trừ.

2. Số tự nhiên a chia hết cho số tự nhiên b khác 0 nếu có số tự nhiên q  sao cho : a = b. q

3. Trong phép chia có dư :

                     Số bị chia = Số chia x Thương + Số dư

                                                          a = b . q + r (0 < r < b)

                     Số dư bao giờ cũng nhỏ hơn số chia

4. Số chia bao giờ cũng khác 0.

Bài tập minh họa

Bài 1:  Thực hiện phép tính : \(2017 – 1892 \) và xác định Số bị trừ, Số trừ, Hiệu

Hướng dẫn: \(2017- 1892 = 125\)

Với 2017 là Số bị trừ

1892 là Số trừ

125 là Hiệu

Bài 2:  Thực hiện phép tính : \(175 : 5\) và xác định Số bị chia, Số chia, Thương

Hướng dẫn: \(175 : 5 = 35\)

Với 175 là Số bị chia

5 là Số chia

35 là Thương

Bài 3: Tìm số dư r trong phép chia : \(128 : 3\)

Hướng dẫn: Ta có \(128 : 3 = 42 \) dư 2 Vậy nên số dư r = 2.

Leave a Reply